Temiz su ve pis su tesisatı tasarımının temel ilkelerini ve hesaplama yöntemlerini öğrenin.
Sıhhi Tesisat Tasarımının Temelleri
Sıhhi tesisat, bir binadaki temiz su iletimi, kullanılmış suyun uzaklaştırılması ve yağmur suyu drenajını kapsayan temel altyapı sistemidir. İnsan sağlığı ve hijyen ile doğrudan ilişkili olan bu sistem, mühendislik standartlarına ve yerel yönetmeliklere uygun şekilde tasarlanmalıdır. Türkiye'de sıhhi tesisat tasarımında TS 1258 (Binalarda Sıhhi Tesisat), TS EN 806 serisi ve İSKİ/ASKİ gibi su idarelerinin teknik şartnameleri referans alınır.
Sıhhi tesisat üç ana alt sisteme ayrılır: temiz su tesisatı (soğuk ve sıcak su), atık su tesisatı (pis su ve kirli su) ve yağmur suyu tesisatı. Her sistemin kendine özgü tasarım prensipleri, malzeme gereksinimleri ve hesap yöntemleri vardır. Sıhhi tesisat projelendirmesinde su tüketim miktarları, eş zamanlılık faktörleri, boru boyutlandırma, depolama kapasitesi ve basınç gereksinimleri titizlikle hesaplanmalıdır.
Temiz Su Tesisatı Tasarımı
Temiz su tesisatı; şebeke bağlantısı, su deposu, hidrofor, dağıtım boruları, kolon hatları ve tüketim noktalarını kapsar. Şebeke basıncı yetersiz olduğunda (genellikle 3 kattan sonra) hidrofor sistemi devreye girer. Hidrofor debisi ve basıncı, bina yüksekliği, daire sayısı ve eş zamanlılık faktörüne göre hesaplanır. Yüksek binalarda (10+ kat) basınç zonlaması yapılarak alt katlarda aşırı basınçtan kaçınılır; her zon 60 metre su sütununu geçmemelidir.
Sıcak su üretiminde boyler kapasitesi, depolama sıcaklığı (60°C Legionella önlemi), sirkülasyon hattı tasarımı ve bekleme kayıpları hesaplanır. Büyük tesislerde (hastane, otel) merkezi sıcak su sistemi, konut projelerinde bireysel kombi veya merkezi sistem tercih edilir. PPR boru ile sıcak su hattında izolasyon mutlaka uygulanmalı ve genleşme kompanzatörleri yerleştirilmelidir.
Atık Su ve Pis Su Tesisatı
Atık su tesisatı, kullanılmış suyu binadan yerçekimi ile uzaklaştırır. Pis su (tuvalet) ve kirli su (lavabo, duş, mutfak) hatları ayrı veya birleşik olarak tasarlanabilir. Her tüketim noktasında koku önleyici sifon (trap) bulunmalı ve su mühürü yüksekliği en az 50 mm olmalıdır. Düşey kolonlarda havalandırma hattı (vent) sifon mühürlerinin emilmesini önler.
Yağmur Suyu Drenajı ve Şebeke Bağlantısı
Yağmur suyu tesisatı, çatı ve teras alanlarından toplanan yağmur suyunu kontrollü şekilde altyapıya iletir. Tasarımda bölgenin yağış yoğunluğu (lt/dk/m²), toplama alanı ve boru kapasitesi hesaplanır. Türkiye'de yağış yoğunluğu 2 dk tekrarlama süresi için bölgeye göre 150-350 lt/saat/m² arasında değişir. İç oluklarda, pis su ile yağmur suyu kesinlikle ayrı sistemlerde taşınmalıdır.
Şebeke bağlantısında su sayacı, çekvalf, filtre ve vana grubu bulunur. Pis su bağlantısında bina çıkışında son muayene bacası yerleştirilir. Yağmur suyu hasadı sistemleri, toplanan suyu bahçe sulama, tuvalet sifonu ve soğutma kulesi besleme suyu olarak değerlendirerek su tasarrufu sağlar. CRO Mühendislik, sıhhi tesisat projelerinde BIM tabanlı modelleme ile çakışmasız, optimize edilmiş tasarımlar sunar.